Üye GirişiÜye olmak istiyorum!
Linkler
 

Ana Sayfa

Haberler      Röportaj      Sinekritik      TV Sineması      Vizyondaki Filmler      Gelecek Program      Galeri      Fragman  

Sinema Keyfi // Sinekritik

Ana Sayfaya DönSinekritiklere Dön
'Darbe' Arabaları
İdris Borak / 2008-10-29

Yakın tarihimizin çarpıcı bir hikayesini konu alan Devrim Arabaları ilk Türk otomobilinin yapım sürecini tüm unsurları ile anlatırken...
 

Sonda söyleceğimizi başta söylerek başlayalım. Devrim Arabaları kendini izletmeyi başaran bir film. Dramanın temel unsurları üzerinde sade ve dolaysız bir anlatımı tercih etmesi sürükleyici bir akış üretmesini sağlamış.

Yakın tarihimizin çarpıcı bir hikayesini konu alan Devrim Arabaları ilk Türk otomobilinin yapım sürecini tüm unsurları ile anlatırken, trajik sonuna rağmen bu süreci bir "başarı" ya da "kazanım" olarak sunmayı tercih etmiş.

Her şeyden önce bir dönem filmi ile karşı karşıyayız. 1961 de geçiyor hikaye. 27 Mayıs darbesinin hemen sonrasında ve askeri cunta altında yönetilen bir ülkede...Filmi bu noktadan sonra yönetmeni üzerinden değerlendireceğiz. Tolga Örnek sinema dünyasına belgesel ile adım atmış "Hititler" ve "Gelibolu" gibi önemli yapımların altına imzasını atmış bir yönetmen. "Devrim Arabaları" yönetmenin ilk kurmaca ve uzun metraj deneyimi oluyor. Filmin bir dönem filmi olduğunu düşünecek olursak yönetmenin söz konusu dönemi nasıl algıladığı sorusu çok önemli. Çünkü filme kimliğini veren bu algı oluyor sonuçta.




Filmde rahatsız edici temel şey de yönetmenin hikaye ettiği bu dönemi kavrayışı oluyor. Şöyle anlatalım. Bu bir dönem filmi ve anlatılan dönem darbe yıllarını içeriyor. Ama filmin çok temelinde ve kesinlikle yönetmenin subjektivizmi dahilinde darbenin ve askeri cuntanın onure edildiğini görüyoruz. Bunun öyle çok gizli ya da kapalı şekilde yapıldığını da söyleyemeyiz. Açıkça yapılıyor maalesef. Çok ilginç bir örnek vermek gerekirse; Çağan Irmak'ın Babam ve Oğlum filminin giriş sahnesini hatırlayalım. Kahramanımız doğum yapmak üzere olan karısını sokaklarda sırtında taşımaktadır, karısı kollarında sokağın ortasında ölüp kanlar içinde yatarken, çaresizlik içinde yanlarından geçen askeri cemselere bakmaktadır. Bu bir darbe resmidir ve darbeler dünyanın hiç bir yerinde daha masum daha "iyi" değildir. Bu ülkede hiç değildir..."Devrim Arbaları"nde ise kahramanımızın karısı doğum yapmak üzeredir ve kadını evinden alıp hastaneye askeri bir jeep'le askerler götürmektedir, hem de büyük bir nezaket içinde...Yönetmenimizin darbe resmi de bu işte! Bu detay örnek değil tabii mesele. Filmin hemen her sahnesine sinmiş bir şeyden söz ediyoruz. O da şu: Bu ülkede iyi olan herşeyi askerler yapar kötü olan herşeyi de siviller...Zaten Devrim arabalarının yapım emrini de Cemal Gürsel (dönemin Genelkurmay Başkanı ve Devlet Başkanı) vermiştir. Dİğer yandan da film boyunca siviller bu projeyi engellemek için uğraşır. Ki bu nokta da ayrı bir eleştiri konusudur. Filmin "kötü adam"ları  sahiden çok zorlama olmuş, inandırıcı değil kesinlikle. İnsan sırf "sivil" olduğu, "asker" olmadığı için kötü olursa bu kadar oluyor demek ki!

 Film eğer 1965'te çekilmiş olsaydı belki yönetmenin bu tavrını bir nebze anlayabilirdik ama 2008'deyiz ve sayısız darbe ve askeri müdahale yaşanmış bir tarihe sahibiz. Artık şunu görecek tarihi perspektif ve referanslar var önümüzde. Bu ülke hala kendi otomobilini yapamamış sanayisini kuramamış ise bunun en önemli nedenlerinden biri 10 yılda bir yaşadığı darbeler ve bu nedenle gelişmeyen sivil iradesi değil midir? Filmin tercihini darbeden yana kullandığını ve bunu olabildiğince seyirciye de "itelemeye" çalıştığını rahatlıkla söylebiliriz maalesef. Bu nedenle yönetmenin kurmak istediği Yeşilçam menşei drama havası yapay kalıyor. Bir başarı ve azim öyküsü anlatılıyor ama hiç de naif gelmiyor bu nedenle. Kısacası Devrim Arabaları hikaye ettiği çarpıcı ve etkili öyküye giydirmeye çalıştığı poitik kimlik nedeniyle sınıfta kalıyor öncelikle. 

Devam edelim, bütün karakterlerin asker sivil ve teknokrat bürokratlardan oluştuğu bir film Devrim Arabaları. Yönetmenin bir general çocuğu olduğunu düşünecek olursak olursak bunun sebebini anlayabiliriz. Anlayamadığımız şey şu ama bir dönem filmi sadece elit bir kesmin dünyası üzerinden ne kadar anlatılabilir. Anlatılan şey o dönemi ne kadar ifade edebilir. Ama karakterlerin hikaye içine yerleşimi ve sunumu gayet rafine. Öykünün gelişimi ve kurgusu ile karakterlerin kişisel dünyası dengeli bir yol izliyor. Biri diğerini perdelemiyor.

Filmin finali için "mutlu son" denemez kesinlilkle ama "acı son" da denemez tam olarak. "Devrim" yürüyor ve proje amaçladığı sonuca ulaşıyor ama arabaya benzin koymayı unutan bir "şark" kafasından bahsediliyor filmin sonunda. Bu noktada şunu düşünmeden de edemiyor insan, bu kadar tepeden inme bu kadar dayatıcı bir ortamda çalışılmamış olunsaydı o benzin unutulur muydu yine? Arabada benzin olmadığını farkeden mühendislerin telaşı ve korkudan bunu söyleyemedikleri ve yine korkudan Cemal Gürsel'in benzinsiz otomobile binmesine göz yumdukları sahne aslında yönetmenin kendini red ettiği sahne olmuş. Böyle bir korku ve iradesizlik içinde hangi başarı hangi sanaayi...



Filmin oyunculukları genelde başarılı. Taner Birsel kesinlikle üstüne düşeni hakkıyla yapmış yine. Yönetmen belgeselden gelen yönetmenlerin oyuncu yönetiminde yaşayabileceği zayıflıkları yaşamamış kesinlikle. Haluk Bilginer ve Altan Erkekli kısa birer prestij rolüyle görülüyor sadece ama bu da güzel bir tat bırakıyor filmde. Mekan ve canlandırmalar genelde başarılı ama filmin final sahnesindeki efekt ve figürasyon sahiden çok başarısız ve amatörce duruyor. Bu sahneye kadar başarılı bir sanat yönetimi olduğunu düşünmüştük oysa. Kamera kullanımı ve kurgu ise gayet temiz sade ve dolaysız. Film bu konularda genelde başarılı zaten. Kaybettiği nokta yönetmenin tavrı. Bu ülke ve yakın tarihi üzerine durduğu yeri, filme misyonerce bir politik kimlikle dayatması.

Devrim Arabaları için söylenebilecek son şey sinema dili anlamında "hikaye anlatmayı" tercih eden tavrıdır. Başı, gelişimi ve sonu olan güçlü öyküler anlatan filmlere ihtiyacımız var çünkü. Bir dil yaratma sorunumuz varsa eğer önce hikaye anlatmayı öğrenmeliyiz. Devrim Arabaları bu anlamıyla bir "hikaye" anlatmayı seçmiş. Yakın tarihimize ve sürükleyici hikayelere ilgili sinemaseverlerin dikkatine...




 


Yukarı

Yorum Ekle

 

Arkadaşına Gönder

 

Çıktı Al

 

Yorumlar

Bu habere toplam (1) yorum eklenmiştir.

yakın tarih filmi (nehar01 - 2009-01-20 14:55:56)
yakın tarihimizi tem olarak seçen her film önemli olmaldırı bence. o kadar az ki sayısı o tür filmlerin. bu bakımdna belirttiğiniz gibi ilgiyi hak eden bir film.
Diğer yorumlar »
 

EN ÇOK İZLENENLER

Eyvah Eyvah
Yönetmen: Hakan Algül
Ata Demirer, Demet Akbağ...

Dersimiz Atatürk
Yönetmen: Hamdi Alkan
Batuhan Karacakaya, Bülent Emin Yarar...

Recep İvedik 3
Yönetmen: Togan Gökbakar
Ayhan Işık, Bekir Tosun...

Alis Harikalar Diyarı'nda
Yönetmen: Tim Burton
Anne Hathaway, Crispin Glover...

Ay Lav Yu
Yönetmen: Sermiyan Midyat
...

 
Rina Şark Oyunları Son İstasyon Aşkın Yaşı Yok Bal Beş Şehir Cehenneme 2 Adım En Mutlu Olduğum Yer İki Babalık Dr. Parnassus Herkes mi Aldatır? Titanların Savaşı Min Dît Aşka Yolculuk Ay Çok Filim Hareketler Bunlar Kutu Serseri Mayınlar Uzaklara Gidelim Büşra Dersimiz Atatürk Kara Köpekler Havlarken Köprüdekiler Özel Kuvvetler Sevgili John Ölümcül Tuzak Anadolu’nun Kayıp Şarkıları Ay Lav Yu Çılgın Kalp Precious: Acı Bir Hayat Öyküsü Yüreğine Sor Zindan Adası Alis Harikalar Diyarı'nda Eşrefpaşalılar Ses Vampir İmparatorluğu Cennetimden Bakarken Deli Dumrul: Kurtlar Kuşlar Alemi Eyvah Eyvah Arthur: Maltazar'ın İntikamı Aşk Dersi Kan Arzusu Kurt Adam Percy Jackson ve Olimposlular: Şimşek Hırsızı Bulanık Sular Recep İvedik 3 Sevgililer Günü Herkesin Keyfi Yerinde Romantik Komedi Tanrının Kitabı Ada:Zombilerin Düğünü Garfield 3 Boyutlu Süper Kahraman İlişki Durumu:Karmaşık İntikam Peşinde Ejder Kapanı Kutsal Damacana 2 : İt Man Geliyor Morganlar Nerede ? Prenses ve Kurbağa Acı Aşk Avatar Başka Dilde Aşk Süpürrr! Vavien Aşka Dair Gecenin Kanatları Kapitalizm:Bir Aşk Hikayesi No Ofsayt Testere 6 Abimm! Adını Sen Koy Dönüşüm Zamanın Tozu Gizemli Yolculuk Neşeli Hayat Türkler Çıldırmış Olmalı 7 Kocalı Hürmüz Alacakaranlık Efsanesi:Yeni Ay Köfte Yağmuru Kurtlar Vadisi Gladio Disney'in Yeni Yıl Şarkısı 2012 Bornova Bornova Suluboya Turnuva Aşk Geliyorum Demez Coco Chanel’den Önce İncir Çekirdeği Kıskanmak Mezuniyet Yasak Bölge 9 Kolpaçino: Bir Şehir Efsanesi Konak Korku Michael Jackson s This Is It Coco Chanel & Igor Stravinsky: Büyük Aşk Kara Büyü Nefes:Vatan Sağolsun Okyanus Dünyası 3D Özgür Woodstock Zafer Çocukları Yukarı Bak Aşkın 500 Günü Akama Mazi Yarası Zaman Yolcusunun Karısı Uzak İhtimal Acı Kampüste Çıplak Ayaklar Karanlıktakiler Matrak Adamlar Oyuncu Son Veda 11'e 10 Kala Kadın Aklı Erkek Aklı Ricky Sarı Saten:Günahkârların Aşkı Suretler Çizmeli Kedi Evimde Uzaylı Var İçten Gelen Evdeki Düşman Hayatın Tuzu Günışığı Temizleme Şirketi Mavi Fil Son Durak 4 Kan Gölü Kız Kardeşimin Hikayesi G.I. Joe: Kobra'nın Yükselişi Terra'yı Kurtarmak Dünyanın Sonundaki Kıta Franklyn Histeri Kontes Küçük Deniz Kızı Ponyo Metrodan Kaçış Devlet Sırrı Dehşetin Soluğu Hayalet Sevgililerim Aşka Son Şans Harry Potter ve Melez Prens Felekten Bir Gece Halk Düşmanları Kapan Tabu İçimdeki Şeytan İçimizdeki Düşman Buz Devri 3:Dinazorların Şafağı Seni O Kadar Çok Sevdim ki Pek Yakında Bir Kadının Seks Günlüğü 12 Tuzak 17 Yeniden Soldaki Son Ev Teklif Adamım Benim Aşk Ateşi Hain Kanlı Hesaplaşma Kuzey Lanetli Ev Alacakaranlık Aşk Uğruna Körlük Peşinde Ölüm Var Terminator 4:Kurtuluş Darbe Davetsiz Donmuş Irmak Sokakların Kralı Romeo Palermo'da Yüzleşme Evlilik Sınavı Arkadaşımın Aşkı Hadigari Cumhur Lilli ve Sihirli Kitabı Müzede Bir Gece 2 Adab-ı Muaşeret Hannah Montana:The Movie Koralin ve Gizli Dünya Melekler ve Şeytanlar Igor Milk Nokta Star Trek 11 Devrim Arabaları İşkence Tarikatı Kelebek Rumba Saddamın Askerleri:Kara Güneş Beverly Hills Çuvava Erkekler Ne Söyler Kadınlar Ne Anlar Başka Semtin Çocukları Dost Kazığı Parti Tırtılları 13. Gün Ay Prensesi Deli Deli Olma Kız Kardeşim Pembe Panter 2 Canavarlar Yaratıklara Karşı Kehanet Okuyucu Hızlı ve Öfkeli 4 Kıymık Sihirli Dağ Güneşi Gördüm Köpek Oteli Cüceler Devlere Karşı:Gizli Oda Limon Ağacı Bolt Madagaskar 2
 
 
SEO : SEO Marmaraweb
© 2007 Sinemakeyfi.com
Künye // Haber Merkezi: (0212) 266 99 99 // Faks: (0212) 266 98 98 // E-posta: info@sinemakeyfi.com